Mỗi trẻ có một nhịp phát triển riêng. Tuy nhiên, khi một số kỹ năng xuất hiện chậm, mất đi hoặc khiến trẻ gặp khó khăn trong sinh hoạt, việc đánh giá sớm sẽ giúp gia đình hiểu rõ nhu cầu của con và lựa chọn cách hỗ trợ phù hợp.
Đánh giá phát triển là gì?
Đánh giá phát triển là quá trình chuyên gia quan sát và tìm hiểu các kỹ năng hiện tại của trẻ ở nhiều lĩnh vực như giao tiếp, ngôn ngữ, nhận thức, vận động, tương tác xã hội, hành vi thích nghi và tự phục vụ. Đây không phải là một kỳ thi và cũng không nhằm so sánh trẻ với bạn bè.
Những dấu hiệu gia đình nên lưu ý
Trẻ ít giao tiếp bằng mắt, ít hướng sự chú ý của người lớn tới đồ vật hoặc hoạt động mình quan tâm.
Trẻ chưa bập bẹ, chưa dùng cử chỉ như chỉ tay, vẫy chào ở giai đoạn thường được mong đợi.
Trẻ chậm nói, vốn từ tăng chậm, khó ghép câu hoặc khó hiểu lời nói phù hợp với độ tuổi.
Trẻ ít quan tâm tới người khác, khó tham gia chơi qua lại hoặc thường chỉ chơi theo một cách lặp lại.
Trẻ phản ứng mạnh hoặc quá ít với âm thanh, ánh sáng, mùi, thức ăn, va chạm hay chuyển động.
Trẻ gặp nhiều khó khăn khi thay đổi hoạt động, dễ căng thẳng hoặc có hành vi ảnh hưởng tới học tập và sinh hoạt.
Trẻ mất một kỹ năng đã từng có, chẳng hạn không còn nói những từ từng dùng hoặc giảm rõ rệt tương tác.
Khi nào cần chủ động đặt lịch?
Gia đình nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia phát triển ngay khi có băn khoăn, đặc biệt nếu trẻ mất kỹ năng đã có. Không cần chờ tới khi tất cả dấu hiệu cùng xuất hiện. Quan sát của cha mẹ trong đời sống hằng ngày là nguồn thông tin rất quan trọng.
Chuẩn bị gì trước buổi đánh giá?
Ghi lại những điều gia đình đang lo lắng và các tình huống thường xảy ra.
Mang theo hồ sơ sức khỏe, kết quả kiểm tra thính lực hoặc các đánh giá trước đây nếu có.
Quay một vài đoạn video ngắn về cách trẻ chơi, giao tiếp và sinh hoạt ở nhà.
Liệt kê những điều trẻ làm tốt, sở thích và hoạt động khiến trẻ hợp tác nhất.
Sau đánh giá, gia đình nhận được gì?
Kết quả đánh giá giúp xác định điểm mạnh, kỹ năng đang hình thành và những lĩnh vực cần hỗ trợ. Từ đó, gia đình và chuyên gia có thể thống nhất mục tiêu ưu tiên, hoạt động tại nhà và chương trình phù hợp. Đánh giá sớm không gắn nhãn cho trẻ; mục tiêu là mở thêm cơ hội để trẻ học và tham gia cuộc sống thuận lợi hơn.
Nếu gia đình còn phân vân, Myoko sẵn sàng lắng nghe và cùng cha mẹ xác định bước tiếp theo phù hợp với con.